Zasady segregacji odpadów

W pierwszej kolejności zajmijmy się odpadami, które odbierane są bezpośrednio od nas z domów (lub z wiat śmietnikowych, jeśli mieszkasz w bloku). 

ZGK, wykorzystując śmieciarki oraz mniejsze samochody przystosowane do zbierania odpadów, odbiera część naszych śmieci spod domu. Dotyczy to odpadów:

• z papieru i tektury (gromadzonych w workach i pojemnikach koloru niebieskiego),
• szkła (gromadzonych w workach i pojemnikach koloru zielonego),
• tworzyw sztucznych (gromadzonych w workach i pojemnikach koloru żółtego),
• biodegradowalnych (gromadzonych w workach i pojemnikach koloru brązowego),
• zmieszanych (gromadzonych w pojemnikach koloru czarnego/grafitowego).

Ale zasadnicze, często nasuwające się pytanie brzmi: po co zbieramy odpady w sposób selektywny?

Z pewnością wszyscy umiemy odpowiedzieć na to pytanie w sposób podstawowy, np. mówiąc, że zbieramy odpady selektywnie po to, by część z nich wykorzystać ponownie, przerobić z powrotem na nowe produkty. I oczywiście odpowiedź ta jest prawidłowa. Zagłębmy się jednak w temat nieco bardziej.

Każda rzecz, której używamy w codziennym życiu została przez kogoś wyprodukowana. Do produkcji użyto jakiś materiałów i energii. W przeszłości, gdy nikt jeszcze nie myślał o tzw. gospodarce w obiegu zamkniętym, producent, czyli ten, który zajmuje się wyprodukowaniem jakiejś rzeczy sięgał po tzw. surowce pierwotne, czyli takie, które zostały stworzone przez naturę. To ona zapewniała mu dostęp do materiałów do produkcji. Czasami było to drewno pochodzące z drzew, które wyrosły w lesie (np. produkcja papieru, mebli itp.), czasami metale, które zostały wydobyte z rud metali i poddane odpowiednim procesom w hucie, czasem szkło, które wyprodukowano z piasku kwarcowego. Do produkcji potrzebna jest także energia (np. elektryczna czy cieplna), którą również pozyskiwano bezpośrednio z natury (spalając wydobyty z ziemi węgiel lub Ważne jest to, ze do wyprodukowania nowego przedmiotu wykorzystywano surowce, pochodzące z natury. Taka produkcja sprawiała, że człowiek zaczął w bardzo dużym stopniu zmieniać środowisko - wycinać lasy, budować kopalnie itd.

Z czasem ludzie zrozumieli, że surowce pierwotne nie są nieograniczone; że nie można w nieskończoność wycinać drzew, bo potrzeby są coraz większe, a drzewa rosną powoli. Podobnie z tymi zasobami, które wydobywamy z ziemi. Dodatkowo, im więcej jako ludzie produkowaliśmy i sprzedawaliśmy, tym więcej śmieci zaczęło trafiać na składowiska odpadów. Te musiały być coraz większe i większe, a śmieci ciągle przybywało. Z tego też powodu zaczęliśmy stopniowo zastępować surowce naturalne, surowcami wtórnymi, czyli takimi, które pochodzą z już wcześniej używanych produktów. W przypadku szkła zauważono, że dużo bardziej dostępnym surowcem, który można wykorzystać do produkcji nowego szkła są butelki, które zostały wyrzucone i są śmieciami, niż produkcja nowego szkła z wykorzystaniem piasku kwarcowego. Stare butelki (w dużym uproszczeniu) wystarczy ponownie roztopić do jednolitego materiału, z którego w hutach szkła produkuje się wyroby z tego surowca. Podobnie z papierem. Wiele powstających obecnie produktów zawierających papier może powstać z wykorzystaniem odpadów z papieru. Analogicznie z tworzywami sztucznymi. Zamiast produkować non stop nowy granulat, z którego powstają produkty z plastiku pojawiły się technologie, które umożliwiają przerobienie starego plastiku ponownie na granulat. Może on znaleźć nowe zastosowanie, zamiast być wyrzuconym na składowisko odpadów. 

Dzięki zastosowaniu surowców wtórnych, czyli takich, które uzyskujemy z już wcześniej wyprodukowanych rzeczy, możemy - i to znacznie - ograniczyć wykorzystanie surowców pierwotnych, czyli tych, które produkuje dla nas natura i które tworzą nasze środowisko. 

Dziś możemy już mówić o bardzo dużych postępach w poddawaniu odpadów procesom odzysku i recyklingu, czyli odzyskiwania z odpadów surowców i przygotowania ich do dalszego wykorzystania w gospodarce i produkcji. Dla przykładu odpady z papieru są poddawane recyklingowi niemal w 100%, podobnie odpady ze szkła. Duża część powstających w naszych gospodarstwach odpadów biodegradowalnych również trafia na specjalne kompostownie, gdzie powstaje z nich kompost, który można wykorzystać w ogrodnictwie. Większym wyzwaniem są odpady z tworzyw sztucznych, choć tutaj też, wiele z nich, o ile trafią do odpowiedniego recyklera zamienia się w użyteczny produkt. 

Nie wiem czy wiesz, ale nawet pozostałość po spalaniu odpadów zmieszanych (popiół) znajduje zastosowanie w gospodarce - może być wykorzystany np. jako składnik mieszanki używanej do budowy dróg. Nawet odpady, z którymi na pozór trudno wymyślić, co można zrobić, po odpowiednim przygotowaniu i rozdrobnieniu mogą służyć jako wsad do pieców używanych w cementowniach, czyli zakładach, produkujących cement dla budownictwa.

Segregacja to także nasz obowiązek, wynikający z przepisów prawa. Ustawa o odpadach obliguje gminy do osiągania odpowiedniego poziomu odpadów poddanych odzyskowi lub recyklingowi. Jeśli nie uda się ich osiągnąć gminie grożą dotkliwe kary. Rok 2023 pokazał, że idziemy, jako solecczanie, w dobrym kierunku. Osiągnięty w naszej gminie poziom odpadów, które zostały poddane recyklingowi lub odzyskowi wyniósł 46,44%, a ustawa wymagała od nas osiągnięcie poziomu powyżej 35%. Wygląda zachęcająco, może się wydawać, że mamy spory zapas, jednak ta sama ustawa dla roku 2024 przewiduje osiągnięcie poziomu 45%, a więc już niemal na takim poziomie, jak udało nam się osiągnąć rok wcześniej. W kolejnych latach będzie jeszcze trudniej, bo w 2025 musimy osiągnąć poziom 55%, a następnie co roku o 1% więcej, aż do 65% do roku 2035. 

Nie ukrywamy, że poziom odpadów kierowanych do recyklingu i odzysku to największe wyzwanie najbliższych lat w gospodarce odpadami. Potrzeba tu zaangażowania nas wszystkich - mieszkańców. W ZGK czy w Urzędzie Miejskim sami tego nie osiągniemy. To od tego, jak my - mieszkańcy - będziemy segregować odpady będzie zależeć, czy uda nam się sprostać wymogom przepisów prawa. 

I jest na to tylko jedno rozwiązanie. DBAJMY O PRAWIDŁOWĄ SEGREGACJĘ WSZYSTKICH NASZYCH ODPADÓW!